Bir arkadaşınızın terfisini duyduğunuzda içinizde bir sıkışma hissettiniz mi? Ya da akşam telefonunuzda gezinirken kendi hayatınızı birden yetersiz bulduğunuz oldu mu? Kıyaslama insanın doğasında var, çünkü kendimizi çevremize bakarak konumlandırırız. Sorun, bu eğilim sürekli ve otomatik hale geldiğinde ortaya çıkar. Değer duygusu başkalarının başarısına bağlanır ve huzur azalır.
Kıyaslama neden bu kadar güçlü bir alışkanlık?
Çoğumuz küçük yaşta not, yetenek ve davranış üzerinden karşılaştırılarak büyürüz. Bu deneyim, değerli olmanın başkalarından iyi olmaya bağlı olduğu inancını besleyebilir. Yetişkinlikte aynı inanç sessizce çalışır. Üstelik kıyaslarken genellikle kendi iç dünyamızı, yani kaygılarımızı ve hatalarımızı, başkalarının yalnızca dışarıya yansıyan en iyi yanlarıyla karşılaştırırız. Bu adil olmayan bir ölçüdür ve sonuç neredeyse her zaman aleyhimize çıkar.
Sosyal medya işi nasıl zorlaştırır?
Paylaşımlar seçilmiş, düzenlenmiş ve filtrelenmiş anlardan oluşur. Zorlukların, sıkıntıların ve sıradan günlerin görünmediği bir akışa bakıp kendi hayatınızı değerlendirmek yanıltıcıdır. Kendinize şu soruyu sorabilirsiniz: Bu hesabı gezdikten sonra nasıl hissediyorum? Sizi sürekli kötü hissettiren hesapları sessize almak ya da takibi bırakmak makul bir adımdır. Günün belirli saatlerinde ekran süresine sınır koymak da kıyaslama fırsatlarını belirgin biçimde azaltır.
Günlük hayatta uygulayabileceğiniz adımlar
İlk adım farkındalıktır. Kıyaslama düşüncesi geldiğinde onu bastırmaya çalışmak yerine fark edin ve adlandırın: “Şu an kıyaslıyorum.” Bu küçük mesafe, düşüncenin peşinden sürüklenmenizi engeller. İkinci adım, ölçüyü kendi geçmişinize çevirmektir. Bir yıl önceki halinizle bugünkü halinizi karşılaştırmak daha adil ve motive edicidir. Üçüncü adım, kıskançlığı bilgi olarak kullanmaktır. Birinin başarısı sizi rahatsız ediyorsa, bu aslında neyi istediğinizi gösterebilir. Bunu küçük, ulaşılabilir bir hedefe dönüştürün.
Minnettarlık notları da işe yarar. Gün sonunda size iyi gelen üç şeyi yazmak, dikkatinizi eksiklerden mevcut olana kaydırır. Bu alışkanlık haftalar içinde belirgin fark yaratabilir.
Ne zaman destek almak gerekir?
Kıyaslama sürekli değersizlik hissine, uyku ve iştah değişikliklerine, sosyal ortamlardan kaçınmaya ya da günlük işleyişin bozulmasına yol açıyorsa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek faydalı olur. Terapi, kıyaslamanın altındaki inançları anlamanıza ve daha dengeli bir özdeğer duygusu geliştirmenize yardımcı olabilir.
Kıyaslamayı tamamen yok etmek gerçekçi bir hedef değildir. Amaç, onun sizi yönetmesine izin vermemektir. Kendi değerlerinize ve hızınıza her gün biraz daha yakın durmak, bu yolda en sağlam adımdır.
